خرید، تولید یا برونسپاری ؟ ماتریس تامین سیستم های اطلاعاتی سازمان

همیشه این سوال مطرح بوده، که کدام رویکرد برای تامین سیستم های اطلاعاتی یک سازمان مناسب تر است؟ خرید، تولید یا برونسپاری . هزاران طرح امکانسنجی انجام شده است. از طرفی هزاران شرکت واحد داخلی برای تولید سیستم های  اطلاعاتیشان راه اندازی کرده اند و از سوی دیگر هزاران طرح برونسپاری تامین سیستم اطلاعاتی انجام شده است.

از معیارهای انتخاب هر یک  از رویکردهای سه گانه خرید، تولید یا برونسپاری می توان به چهار آیتم مهم اشاره کرد :

  • میزان استراتژیک بودن سیستم : به این معنی که تا چه حد فعالیتهای اصلی سازمان با سیستم گره خورده است و در صورت بروز اشکال در سیستم تا چه میزان حیات سازمان به خطر می افتد.
  • میزان پیچیدگی کسب و کار سیستم : منظور از پیچیدگی سیستم، گستردگی و پیچیدگی در قوانین کسب و کار و تعدد کارکردهای سیستم و نیز استفاده از فناوری های خاص در آن می باشد.
  • میزان بلوغ محصولات آماده در بازار : تا چه میزان محصولات موجود در بازار پوشش دهنده نیازمندیهای کسب و کار می باشد.
  • قابلیت اعتماد به تامین کنندگان : در بازار محصولات آماده و یا برونسپاری تولید، تا چه اندازه پیمانکارانی وجود دارند که سابقه درخشانی داشته و می توان به آنها به عنوان یک تامین کننده اعتماد کرد.

براساس معیارهای مطرح شده می توان رویکرد تامین سیستم را در قالب ماتریس تامین سیستم های اطلاعاتی به شکل زیر انتخاب کرد. در این ماتریس هر چهار آیتم ذکر شده اعمال شده است.

خرید، تولید یا برونسپاری

براساس ماتریس بالا هشت سناریو کلان برای تامین سیستم های اطلاعاتی وجود دارد. همانطور که در ماتریس آورده شده است، در هیچ سناریویی توصیه صددرصدی وجود ندارد. بلکه تصمیم گیری در یک طیف انجام می شود.

سناریو ۱ : پیچیدگی کسب و کار (بالا)، استراتژیک بودن سیستم (بالا)، بلوغ محصول آماده (بالا)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (بالا)

این سناریو گوشه بالای ربع چهارم ماتریس را تشکیل می دهد . در این سناریو همانگونه که از شکل پیداست توصیه می شود تا بیشتر از رویکرد خرید استفاده شود. اما حتی در صورت خرید نیز باتوجه به استراتژیک بودن و از طرفی پیچیده بودن کسب وکار باید محصول قابلیت اختصاصی سازی و انعطاف بالایی برای پاسخ به نیازهای خاص منظوره شرکت را داشته باشد. در صورتیکه شرایط شما در این سناریو قرار گیرد، فرصت خوبی است تا از پتانسیل محصولات آماده ای همچون ERP استفاده کنید به شرط آنکه انعطاف پذیری خوبی در پاسخ به نیازهای خاص منظوره شما داشته باشند.

سناریو ۲ : پیچیدگی کسب و کار (بالا)، استراتژیک بودن سیستم (بالا)، بلوغ محصول آماده (بالا)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (پایین)

همانطور که از شکل پیداست کلا ربع چهار تمایلش به تولید بیشتر از خرید است. چرا که هم پیچیدگی کسب و کار زیاد است و هم سیستم استراتژیک است و اصولا در این فضا کمتر می شود به گزینه جذابی برای خرید رسید. پس اگر در بازار تامین کننده قابل اعتمادی نیست سراغ خرید نروید. همچنین پیچیدگی کسب و کار بالا باعث می شود گزینه برونسپاری در صورتیکه محدودیتی ظرفیتی برای تولید داخلی ندارید گزینه جذابی نباشد.

سناریو ۳ : پیچیدگی کسب و کار(پایین)، استراتژیک بودن سیستم (بالا)، بلوغ محصول آماده (پایین)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (پایین)

در پایین ربع سه، وقتی محصول مناسبی در بازار وجود ندارد و سیستم شما استراتژیک است، از طرفی پیچیدگی کسب و کار سیستم بالا نیست قطعا رویکرد صحیح تولید داخلی است. با توجه به امکانپذیر بودن تولید سیستم به صورت داخلی به دلیل پیچیدگی کم سیستم، خرید محصول آماده توصیه نمی شود.

سناریو ۴ : پیچیدگی کسب و کار (پایین)، استراتژیک بودن سیستم (بالا)، بلوغ محصول آماده (بالا)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (بالا)

ربع سه را تقریبا باید به تولید داخلی تخصیص داد هر چند در انتهای بالا گوشه کمی رنگ زرد دیده می شود اما اگر نظر من را می خواهید وقتی می توانید در این ربع خودتان یک سیستم بنویسید (با توجه به پیچیدگی پایین کسب و کار تولیدش ساده است.) حتما این کار را بکنید هر چند همیشه شرایط استثنایی هم وجود دارد. در صورتیکه شرایط برای استفاده از تیم داخلی وجود ندارد امکان برونسپاری نیز به شرکت وجود تامین کننده قابل اعتماد مهیا است.

سناریو ۵ : پیچیدگی کسب و کار (بالا)، استراتژیک بودن سیستم (پایین)، بلوغ محصول آماده (بالا)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (بالا)

در پایین ربع دو توصیه قطعا خرید است. هیچگاه خود را در گیر تولید سیستمی نکنید که نمونه آماده اش وجود دارد و تولید آن دارای پیچیدگی و دردسر است.

سناریو ۶ : پیچیدگی کسب و کار (بالا)، استراتژیک بودن سیستم (بالا)، بلوغ محصول آماده (پایین)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (پایین)

بالای ربع دو نیز متعلق به خرید است، ربع دو نسبت به ربع سه و چهار کمتر تاکید به تولید داخلی دارد ولی اگر هیچ گزینه مناسبی در بازار برای خرید پیدا نمی کنید چاره ای نیست جز تولید داخلی. خود را در دام محصولات ناقص و تامین کنندگان نامطمئن نیاندازید. و به شکل یک قاعده کلی در کسب و کارهای پیچیده اگر تیم تولید قابلی دارید از برونسپاری استفاده نکنید.

سناریو ۷ : پیچیدگی کسب و کار (پایین)، استراتژیک بودن سیستم (پایین)، بلوغ محصول آماده (بالا)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (بالا)

ربع یک، برعکس ربع سه تمایل اصلی اش به خرید است. سیستم های عمومی که در بازار به وفور یافت می شوند و عموما هم استراتژیک نیستند فرصتهای خوبی به شما می دهند تا از شر تولید یک سیستم دیگر خلاص شوید.

سناریو ۸ : پیچیدگی کسب و کار (پایین)، استراتژیک بودن سیستم (پایین)، بلوغ محصول آماده (پایین)، قابلیت اعتماد به تامین کننده (پایین)

در گوشه بالای ربع یک، یعنی جایی که بخاطر وضعیت نامناسب سیستم های موجود در بازار هیچ راهی به جز تولید ندارید، اگر به هر دلیل تمایلی به تولید داخلی ندارید (به عنوان مثال نیروی کافی برای این کار ندارید.) می توانید تولید سیستم را به یک پیمانکار قابل اعتماد واگذار کنید یعنی برونسپاری تولید

همانطور که از شکل ماتریس تامین سیستم های اطلاعاتی پیداست، به راحتی نمی توان نسخه دقیقی برای پاسخ به سوال خرید، تولید یا برونسپاری یک سیستم اطلاعاتی نوشت، اما به صورت فازی می توان تا حدودی خطوط کلی این تصمیم را ترسیم کرد.

همواره تامین تان برقرار و موفق باشید.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *